Xəbərlər
Türk dünyasında əməkdaşlığın strateji aspektləri
Malik Mirzəyev
YAP Lerik rayon təşkilatının sədri
Türk Dövlətləri Təşkilatı beynəlxalq arenadakı mövqeyinin möhkəmləndirilməsi üçün öz potensialından maksimum istifadə edir. Azərbaycanın bu prosesdəki mövqeyi xüsusilə diqqətəlayiqdir. Ölkənin yerləşdiyi coğrafi mövqe Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində nəqliyyat bağlantılarının inkişafı üçün mühüm imkanlar yaradır. TDT ölkələri arasında iqtisadi əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri Trans-Xəzər nəqliyyat marşrutunun, başqa sözlə, Orta Dəhlizin inkişaf etdirilməsidir. Orta Dəhlizin əhəmiyyəti onun Avropa ilə Asiya arasında alternativ və multimodal nəqliyyat bağlantısının inkişafına xidmət etməsi ilə bağlıdır. Bu marşrutun inkişafı TDT ölkələri arasında iqtisadi əlaqələri möhkəmləndirməklə yanaşı, onların beynəlxalq ticarət sistemindəki roluna da təsir göstərə bilər.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında TDT-nin mühüm üstünlüklərindən biri kimi üzv ölkələrin ümumi etnik köklərə malik olması xüsusi qeyd edilib. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, ortaq dil, mədəniyyət, tarix və mənəvi dəyərlər təşkilat daxilində həmrəyliyin mühüm amilləridir. Bu amil TDT-ni bir sıra digər regional və beynəlxalq təşkilatlardan fərqləndirən xüsusiyyətlərdən biri kimi təqdim olunur. Çünki təşkilata daxil olan dövlətlər arasında siyasi və iqtisadi maraqlarla yanaşı, xalqlar arasında tarixi-mədəni yaxınlıq da mövcuddur.Ortaq mədəni irs dövlətlərarası münasibətlərin ictimai əsaslarının möhkəmləndirilməsinə imkan yaradır. İnsanlar və xalqlar arasındakı əlaqələrin gücləndirilməsi isə siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın daha davamlı xarakter almasına şərait yarada bilər.Bu baxımdan təhsil, gənclər siyasəti, mədəniyyət, elm, media və humanitar əlaqələrin inkişafı TDT-nin uzunmüddətli perspektivləri baxımından əhəmiyyətli istiqamətlərdir.
Prezidentin çıxışında gənc nəslin vətənpərvərlik və milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq ruhunda tərbiyəsinin əhəmiyyəti də qeyd olunub.TDT ölkələrinin demoqrafik potensialı da bu baxımdan mühüm resurs kimi nəzərdən keçirilə bilər. Gənc əhali yalnız əmək bazarının gələcək potensialı deyil, həm də elm, texnologiya, innovasiya və sahibkarlığın inkişafı üçün mühüm insan kapitalıdır.Buna görə TDT çərçivəsində gənclər arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, tələbə mübadilələrinin artırılması, ortaq elmi və texnoloji layihələrin həyata keçirilməsi təşkilatın gələcək inkişafına töhfə verə bilər.
Prezident İlham Əliyevin TDT-yə üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşdə səsləndirdiyi fikirlər təşkilatın inkişafında təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, nəqliyyat, enerji, humanitar əlaqələr və beynəlxalq əməkdaşlığın bir-biri ilə sıx bağlı olduğunu göstərir. Türk Dövlətləri Təşkilatının əsas potensialı yalnız üzv dövlətlərin coğrafi yaxınlığında deyil. Bu potensialı ortaq tarixi və mədəni bağlar, iqtisadi imkanlar, enerji resursları, nəqliyyat marşrutları, insan kapitalı və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq imkanları tamamlayır.Bakıda təhlükəsizlik şuralarının rəhbərlərinin toplantısının keçirilməsi də bu əməkdaşlığın institusional istiqamətdə genişləndiyini göstərən nümunələrdən biridir. Görüş çərçivəsində səsləndirilən fikirlərdən aydın olur ki, müasir dövrün mürəkkəb çağırışları qarşısında məlumat və təcrübə mübadiləsi, qarşılıqlı koordinasiya və ortaq yanaşmaların formalaşdırılması getdikcə daha böyük əhəmiyyət qazanır.
Azərbaycanın TDT daxilində fəal iştirakı və Bakının belə tədbirlərə ev sahibliyi etməsi ölkənin təşkilat çərçivəsində əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlərinin inkişafına verdiyi əhəmiyyətin göstəricisi kimi təqdim olunur. Prezident İlham Əliyevin çıxışında ifadə olunan yanaşmaya görə, qarşıdakı mərhələdə əsas məsələlərdən biri TDT-nin mövcud potensialından maksimum istifadə etməklə təşkilatın beynəlxalq proseslərdə rolunu daha da gücləndirməkdir.Türk Dövlətləri Təşkilatının inkişaf perspektivi yalnız üzv ölkələr arasındakı münasibətlərin möhkəmləndirilməsi ilə məhdudlaşmır. Təşkilatın təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, iqtisadiyyat, humanitar əlaqələr və beynəlxalq əməkdaşlıq sahələrində fəaliyyətinin genişlənməsi onun qarşıdakı dövrdə Avrasiya məkanında mühüm əməkdaşlıq platformalarından biri kimi inkişaf etməsi üçün zəmin yaradır.