Xəbərlər
Enerji sahəsində uzunmüddətli inkişaf konsepsiyası
Ramil Mirzəyev
YAP Xətai rayon təşkilatının sədri
Azərbaycanın müstəqillik tarixində enerji sektoru ölkənin iqtisadi qüdrətinin formalaşmasında və beynəlxalq nüfuzunun yüksəlməsində mühüm rol oynayıb. Bu uğurların təməlində isə 1994-cü ildən etibarən təşkil olunan Xəzər Neft və Qaz Sərgisinin xüsusi yeri vardır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Bakı Enerji Həftəsinin rəsmi açılış mərasimində qeyd etdiyi kimi, məhz Xəzər Neft və Qaz Sərgisi müasir Azərbaycanın enerji inkişafının bünövrəsini qoymuşdur.
Müstəqilliyinin ilk illərində ciddi iqtisadi çətinliklərlə üzləşən Azərbaycan üçün xarici investisiyaların cəlb edilməsi və enerji sektorunun inkişaf etdirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasəti nəticəsində ölkənin zəngin enerji ehtiyatlarının dünya bazarına çıxarılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Xəzər Neft və Qaz Sərgisi də məhz həmin dövrdə Azərbaycanın beynəlxalq enerji şirkətləri ilə əməkdaşlığının genişlənməsinə imkan yaradan mühüm platformaya çevrildi.
Bu sərgi qısa müddət ərzində dünyanın aparıcı enerji şirkətlərinin, investorlarının və ekspertlərinin diqqətini Azərbaycana yönəltdi. Nəticədə ölkəmizdə iri enerji layihələrinin həyata keçirilməsi üçün əlverişli şərait yarandı. Məhz bu proseslərin davamı olaraq 1994-cü ildə "Əsrin müqaviləsi" imzalandı və Azərbaycanın enerji tarixində yeni mərhələ başlandı. Bu müqavilə yalnız iqtisadi layihə deyil, həm də Azərbaycanın siyasi və iqtisadi müstəqilliyini möhkəmləndirən strateji qərar idi.
Sonrakı illərdə həyata keçirilən Bakı-Tbilisi-Ceyhan əsas ixrac neft kəməri, Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri, TANAP və TAP layihələri Azərbaycanın dünya enerji bazarındakı mövqeyini daha da gücləndirdi. Bu layihələr ölkəmizi Avropa və Asiya arasında mühüm enerji körpüsünə çevirdi. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə reallaşan Cənub Qaz Dəhlizi isə qlobal enerji təhlükəsizliyinə verilən ən mühüm töhfələrdən biri kimi qiymətləndirilir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə enerji strategiyası yeni mərhələyə qədəm qoydu. Azərbaycanın enerji siyasəti yalnız neft və qaz hasilatı ilə məhdudlaşmadı, eyni zamanda enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsi, yeni bazarlara çıxış imkanlarının genişləndirilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirildi. Bu gün Azərbaycan qazı Avropanın bir çox ölkəsinin enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayır.
Xəzər Neft və Qaz Sərgisinin əhəmiyyəti yalnız enerji sektorunda əldə olunan iqtisadi nəticələrlə məhdudlaşmır. Bu tədbir Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasına, ölkəmizin etibarlı tərəfdaş kimi tanınmasına və xarici investorların inamının möhkəmlənməsinə də böyük töhfə verib. Hər il onlarla ölkədən minlərlə iştirakçının qatıldığı sərgi artıq qlobal enerji sənayesinin nüfuzlu tədbirlərindən biri hesab olunur.
Müasir dövrdə dünya enerji bazarında yeni çağırışlar meydana çıxır. İqlim dəyişiklikləri, enerji keçidi və bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı dövlətlərin enerji siyasətində yeni prioritetlər müəyyən edir. Azərbaycan da bu proseslərdən kənarda qalmır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmiz yaşıl enerji sahəsində mühüm layihələr həyata keçirir, günəş və külək enerjisinin inkişafına xüsusi diqqət yetirir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərin yaşıl enerji zonası elan edilməsi bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Bu gün Bakı Enerji Həftəsi çərçivəsində keçirilən tədbirlər Azərbaycanın həm ənənəvi enerji, həm də yaşıl enerji sahəsində böyük potensiala malik olduğunu nümayiş etdirir. Xəzər Neft və Qaz Sərgisi isə artıq təkcə sərgi deyil, enerji sahəsində qlobal əməkdaşlığın və yeni təşəbbüslərin formalaşdığı mühüm beynəlxalq platformadır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Xəzər Neft və Qaz Sərgisi müasir Azərbaycanın enerji inkişafının bünövrəsini qoymuşdur. Bu sərginin yaratdığı imkanlar nəticəsində Azərbaycan dünyanın enerji xəritəsində mühüm yer tutan, beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə töhfə verən və etibarlı tərəfdaş kimi tanınan dövlətə çevrilmişdir. Bu gün əldə olunan uğurların əsasında uzaqgörən enerji siyasəti, beynəlxalq əməkdaşlıq və milli maraqlara əsaslanan strateji inkişaf modeli dayanır.