Xəbərlər
Milli mətbuat: dövlətçilik ənənələrinin, milli düşüncənin və demokratik inkişafın etibarlı dayağı
Hər il 22 iyul tarixinin Azərbaycanda Milli Mətbuat Günü kimi qeyd olunması xalqımızın zəngin mətbuat tarixinə, söz və fikir azadlığı ənənələrinə, milli jurnalistikanın inkişafına xidmət etmiş görkəmli ziyalıların xatirəsinə ehtiramın ifadəsidir. Bu əlamətdar gün milli mətbuatın keçdiyi inkişaf yoluna nəzər salmaq, müasir media siyasətinin prioritetlərini qiymətləndirmək və informasiya cəmiyyətinin formalaşmasında medianın rolunu vurğulamaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Müasir dövrdə informasiya strateji resursa çevrilmiş, media isə ictimai rəyin formalaşmasına, demokratik idarəetmənin möhkəmlənməsinə, dövlət-vətəndaş münasibətlərinin inkişafına və milli maraqların beynəlxalq səviyyədə müdafiəsinə xidmət edən əsas institutlardan biri olmuşdur. Azərbaycanda azad və peşəkar medianın formalaşdırılması istiqamətində möhkəm təməl Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən qoyulmuş, söz və mətbuat azadlığının təmin olunması, medianın hüquqi əsaslarının təkmilləşdirilməsi və senzuranın ləğvi kimi mühüm addımlar milli mətbuatın inkişafında yeni mərhələnin əsasını təşkil etmişdir. Bu siyasi kurs Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq uğurla davam etdirilmiş, milli mətbuatın inkişafı, söz və məlumat azadlığının təmin edilməsi, peşəkar jurnalistikanın dəstəklənməsi və media sektorunun institusional cəhətdən gücləndirilməsi dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın milli-mənəvi dəyərlərin, mədəni irsin və Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində həyata keçirdiyi mühüm təşəbbüslər də media nümayəndələrinin fəaliyyətinə əhəmiyyətli töhfə verir. Beləliklə, Azərbaycan dövləti milli mətbuatın inkişafını daim prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən etmiş, peşəkar, məsuliyyətli və müasir çağırışlara cavab verən medianın formalaşdırılması üçün ardıcıl və sistemli islahatlar həyata keçirmişdir.
Milli mətbuat yolunda ilk addım - "Əkinçi" qəzeti
Azərbaycan milli mətbuatının əsası 1875-ci il iyulun 22-də Həsən bəy Zərdabinin nəşr etdiyi "Əkinçi" qəzeti ilə qoyulmuşdur. "Əkinçi" təkcə ilk Azərbaycan dilli mətbu orqan deyil, həm də xalqın maariflənməsi, milli özünüdərk və ictimai fikrin formalaşması istiqamətində yeni bir mərhələnin başlanğıcı olmuşdur.
Maarifçilik missiyasını üzərinə götürən qəzet qısa müddətdə geniş oxucu auditoriyası qazanmış, ana dilində nəşr olunmaqla milli kimliyin, dilin və milli şüurun inkişafına mühüm töhfələr vermişdir. Sonrakı dövrdə yaranan mətbu orqanlar da məhz "Əkinçi"nin müəyyən etdiyi yolu davam etdirmişdir.
Müstəqillik dövründə media islahatları
Müstəqillik illərində, xüsusilə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən islahatlar milli mətbuatın inkişafında yeni mərhələ açmışdır. 1998-ci ildə senzuranın ləğv edilməsi Azərbaycanda söz və mətbuat azadlığının təmin olunması istiqamətində mühüm tarixi qərar olmuş, medianın sərbəst fəaliyyəti üçün əlverişli hüquqi mühit formalaşdırmışdır.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən ardıcıl media islahatları bu siyasətin məntiqi davamı olmuşdur. Dövlət başçısının təşəbbüsü ilə media sahəsində institusional islahatlar həyata keçirilmiş, rəqəmsal transformasiya sürətləndirilmiş, peşəkar jurnalistikanın inkişafı və media subyektlərinin dayanıqlı fəaliyyətinin təmin edilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır.
Sonrakı illərdə həyata keçirilən islahatlar, rəqəmsallaşma və informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının inkişafı Azərbaycan mediasını keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəltmişdir. Bu gün media yalnız informasiya daşıyıcısı deyil, həm də cəmiyyətin inkişafına və milli maraqların müdafiəsinə xidmət edən strateji platformadır.
Hüquqi baza və müasir media siyasəti
Konstitusiyada təsbit olunmuş söz və məlumat azadlığı prinsipləri əsasında media sahəsində müasir qanunvericilik bazası yaradılmışdır. "Media haqqında" Azərbaycan Respublikasının Qanunu, Media Reyestrinin tətbiqi və digər institusional islahatlar media münasibətlərinin təkmilləşdirilməsinə, peşəkar jurnalistikanın inkişafına və informasiya təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə xidmət edir.
Audiovizual media sahəsində həyata keçirilən dövlət siyasəti, yayım prinsiplərinin təkmilləşdirilməsi və rəqabət mühitinin inkişafı da medianın dayanıqlı inkişafına mühüm töhfə verir.
Rəqəmsal media və milli informasiya resursları
Rəqəmsal transformasiya internet jurnalistikasının sürətli inkişafını təmin etmişdir. Onlayn media operativlik və əlçatanlıq baxımından informasiya məkanında mühüm yer tutur. Süni intellekt, rəqəmsal platformalar və multimedia jurnalistikası yeni dövrün əsas inkişaf istiqamətlərini müəyyən edir.
Eyni zamanda milli informasiya resurslarının gücləndirilməsi Azərbaycanın informasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsinə və ölkəmizin mövqeyinin beynəlxalq informasiya məkanında daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Jurnalistlərin sosial müdafiəsi və peşəkar jurnalistika
Dövlət tərəfindən jurnalistlərin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, media subyektlərinə tətbiq olunan vergi güzəştləri, dövlət dəstəyi mexanizmləri və peşə hazırlığı proqramları medianın iqtisadi dayanıqlığını artırmışdır. Prezident İlham Əliyevin jurnalistlərin fəaliyyətinə verdiyi yüksək qiymət, onların sosial rifahının yaxşılaşdırılması və peşə fəaliyyətinin stimullaşdırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər dövlətin mətbuata göstərdiyi davamlı diqqət və qayğının bariz nümunəsidir. Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın humanitar dəyərlərin, milli-mədəni irsin və Azərbaycanın həqiqətlərinin beynəlxalq səviyyədə təbliği istiqamətində təşəbbüsləri də medianın fəaliyyətinə mühüm dəstək verir. "Jurnalistlərin dostu" mükafatları media nümayəndələrinin əməyinə verilən yüksək qiymətin ifadəsidir.
Azad və peşəkar media demokratik cəmiyyətin əsas sütunlarından biridir. Obyektiv, qərəzsiz və məsuliyyətli jurnalistika sağlam ictimai rəyin formalaşmasına, şəffaflığın və ictimai nəzarətin təmin olunmasına xidmət edir.
Qarabağ həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasında medianın rolu
Azərbaycan mediası həm Birinci Qarabağ müharibəsində, həm də 44 günlük Vətən müharibəsində informasiya cəbhəsində üzərinə düşən vəzifəni layiqincə yerinə yetirmiş, ölkəmizin haqq səsini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırmışdır. Fədakar jurnalistlərin fəaliyyəti milli maraqların müdafiəsində mühüm rol oynamışdır.
Beynəlxalq əməkdaşlıq və yeni dövrün çağırışları
Azərbaycan-Türkiyə media əməkdaşlığının inkişafı, ortaq layihələrin həyata keçirilməsi və Şuşa Qlobal Media Forumunun beynəlxalq dialoq platformasına çevrilməsi ölkəmizin qlobal informasiya məkanındakı mövqeyini daha da möhkəmləndirmişdir.
Bu gün Azərbaycan mediası beynəlxalq əlaqələrini genişləndirən, rəqabət qabiliyyətini artıran, müasir texnologiyaların imkanlarından səmərəli istifadə edən və dövlətçilik maraqlarının müdafiəsinə xidmət edən güclü media institutuna çevrilmişdir.
Milli mətbuatın 151 illik inkişaf yolu göstərir ki, əsası "Əkinçi" qəzeti ilə qoyulan milli jurnalistika məktəbi bu gün də maarifçilik, obyektiv informasiya təminatı və dövlətçilik ənənələrinin qorunması missiyasını uğurla davam etdirir. Həyata keçirilən ardıcıl islahatlar Azərbaycanın informasiya məkanının daha da güclənməsinə, peşəkar jurnalistikanın inkişafına və ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunun artmasına mühüm töhfələr verməkdədir.