Xəbərlər
Laçın – Zəfər və Böyük Qayıdışın təcəssümü
Nazimə Şamıyeva
YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri
Tarixdə elə günlər var ki, bir xalqın taleyində xüsusi iz qoyur, illər keçsə də öz əhəmiyyətini itirmir. 26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü Azərbaycan xalqının yaddaşında məhz belə əlamətdar tarixlərdən biridir. Bu gün Laçının azadlığını, doğma torpağa qayıdışı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasını özündə birləşdirən böyük tarixi hadisənin rəmzidir.
Laçın Azərbaycan tarixində yalnız coğrafi məkan kimi deyil, zəngin təbiəti, qədim yaşayış məskənləri, milli-mədəni irsi və özünəməxsus insanları ilə seçilən diyar kimi mühüm yer tutur. Dağları, meşələri, bulaqları və Həkəri çayı ilə tanınan bu qədim torpaq Azərbaycan xalqının yaddaşında həmişə xüsusi yer tutub.
Lakin 1992-ci il mayın 18-də Laçının işğal olunması rayonun tarixində ən ağır səhifələrdən birini yaratdı. Minlərlə laçınlı doğma yurd-yuvasından didərgin düşdü. Şəhər və kəndlər dağıdıldı, tarixi-mədəni irsə ciddi ziyan vuruldu. Buna baxmayaraq, illər boyu Laçın öz sakinlərinin qəlbində yaşadı. Doğma yurda qayıdış ümidi heç vaxt sönmədi.
Azərbaycan xalqının bu arzusu 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Zəfərdən sonra gerçəyə çevrilməyə başladı. 2020-ci il dekabrın 1-də Laçın rayonu Azərbaycana qaytarıldı. Bu hadisə rayonun gələcək inkişafının və laçınlıların doğma torpaqlarına qayıdışının əsasını qoydu.
Lakin Laçının şəhər hissəsinin azadlığı ayrıca tarixi mərhələ oldu. 2022-ci il avqustun 26-da Azərbaycan Ordusunun bölmələri Laçın şəhərinə daxil oldu və şəhər Azərbaycanın nəzarətinə keçdi. Həmin gün Azərbaycan bayrağının Laçında yenidən dalğalanması uzun illər davam edən həsrətin sonu, böyük qayıdışın başlanğıcı idi. Bu tarixi hadisənin əhəmiyyəti yalnız hərbi nəticə ilə məhdudlaşmır. Laçının azadlığı Azərbaycan dövlətinin siyasi iradəsinin, ordumuzun gücünün və xalqımızın milli birliyinin təntənəsi idi. Ən başlıcası isə bu qələbə doğma yurd-yuvasından illərlə uzaq düşmüş insanların öz torpaqlarına qayıtmasına yol açdı.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə 26 avqust Laçın şəhəri günü elan edildi. Bu qərar Laçının azad edilməsi tarixinin milli yaddaşda əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Beləliklə, hər il 26 avqust Azərbaycan xalqının tarixi Zəfərinin və Laçına qayıdışın rəmzi kimi qeyd edilir.
Bu gün Laçında görülən genişmiqyaslı quruculuq işləri Azərbaycanın Böyük Qayıdış siyasətinin ən parlaq nümunələrindəndir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpası dövlətimizin qarşısında duran əsas prioritetlərdən birinə çevrilib. Laçında müasir yaşayış binaları, məktəblər, səhiyyə müəssisələri, yollar, enerji və digər infrastruktur obyektləri yaradılır.
2023-cü il mayın 27-dən etibarən keçmiş məcburi köçkünlərin Laçın şəhərinə qayıdışına başlanılması isə bu prosesin ən mühüm mərhələlərindən biri oldu. İllərlə doğma şəhərindən uzaqda yaşayan ailələrin yenidən Laçın torpağında öz evlərinə qayıtması Böyük Qayıdışın ən təsirli mənzərələrindəndir. Çünki torpağın azad edilməsi ilə mübarizə bitmir. Əsl qələbə həmin torpaqlarda həyatın yenidən qurulmasıdır. Bu baxımdan Laçın bu gün yalnız bərpa olunan şəhər deyil, gələcəyə hesablanmış müasir yaşayış məkanı kimi formalaşır.
Laçının dirçəlişi həm də Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişaf imkanlarının həmin ərazilərdə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Aqrar, sənaye, turizm və digər sahələr üzrə layihələrin həyata keçirilməsi şəhərin gələcəkdə mühüm iqtisadi mərkəzlərdən birinə çevrilməsinə imkan yaradır. Laçının bugünkü mənzərəsi bizə çox mühüm bir həqiqəti göstərir: Zəfər yalnız torpağın azad edilməsi deyil, həmin torpaqda gələcəyin qurulmasıdır.
Bu gün Laçının küçələrində yenidən həyat var. Uşaqlar məktəbə gedir, ailələr öz evlərində yaşayır, yeni yollar salınır, sosial obyektlər istifadəyə verilir. Bir vaxtlar həsrətin ünvanı olan Laçın indi quruculuğun və ümidin ünvanına çevrilir.
Laçının hər yeni tikilisi şəhidlərimizin müqəddəs xatirəsinə ehtiramın, hər qayıdan ailə isə onların uğrunda can verdiyi torpaqlarda həyatın davam etməsinin ifadəsidir. Bu torpaqlarda qurulan hər məktəb gələcəyə, hər yeni ev ailəyə, hər yeni yol isə inkişaf və tərəqqiyə açılan qapıdır. Bu gün Laçına baxarkən biz yalnız keçmişin izlərini deyil, Azərbaycanın gələcəyini də görürük. Laçın artıq işğal və həsrətlə deyil, Zəfər, Qayıdış və Quruculuq anlayışları ilə assosiasiya olunur.
26 Avqust – Laçın Şəhəri Günü bu baxımdan həm qürur, həm də yaddaş günüdür. Bu tarix bizə doğma torpağın dəyərini, azadlığın qiymətini və milli birliyin gücünü xatırladır. Bu gün Laçının dağlarında Azərbaycan bayrağı dalğalanır. Həkəri çayının sahillərində həyat yenidən canlanır. Laçınlıların illərlə gözlədiyi qayıdış artıq reallıqdır. Laçın bundan sonra yalnız keçmişin xatirəsi kimi deyil, Azərbaycanın Zəfərlə yazılan gələcəyinin parlaq səhifəsi kimi yaşayacaq.