Xəbərlər
Müasir hərb tariximizin şanlı səhifəsi
Zahir Qəhrəmanov
YAP Şirvan şəhər təşkilatının sədri
Aprel döyüşləri 2016-cı ilin aprelində baş verən hadisə deyildi ona gedən yol illərlə davam edən gərginlikdən, diplomatik dalandan və işğalçı tərəfin davamlı təxribatlarından keçirdi. 1994-cü il atəşkəsindən sonra Ermənistan Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ ətrafındakı 7 rayonunu işğal altında saxladı, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsi (822, 853, 874, 884) kağız üzərində qaldı. ATƏT-in Minsk qrupunun vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqlar isə nəticəsiz qalırdı Ermənistan status-kvonu uzatmaqla vaxt qazanır, Azərbaycanın səbrini sınayırdı.
2014-2015-ci illərdə təmas xəttində atəşkəs pozuntuları kəskin artdı. Ermənistan silahlı qüvvələri mülki yaşayış məntəqələrini Tərtər, Ağdam, Goranboy kəndlərini mütəmadi atəşə tuturdu. Azərbaycan tərəfi dəfələrlə beynəlxalq qurumlara müraciət etdi, amma real təzyiq mexanizmi işə düşmədi. Eyni vaxtda Azərbaycan Ordusu illərlə aparılan islahatlar, yeni silahların alınması, peşəkar zabit hazırlığı ilə tam fərqli səviyyəyə çatmışdı. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlətin iqtisadi gücü ordu quruculuğuna yönəldildi "güclü dövlət, güclü ordu" prinsipi artıq real potensiala çevrilmişdi.
Bütün bunlar fonunda Ermənistanın 2016-cı ilin mart-aprel aylarında təxribatları pik həddə çatdı. Səbəb açıq idi Azərbaycanın artan gücü qarşısında status-kvonu qorumaq cəhdi.
2016-cı il aprelin 1-dən 2-nə keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri bütün cəbhə boyu iriçaplı silahlardan, minaatanlardan, artilleriyadan istifadə edərək Azərbaycan mövqelərini və dinc əhalini atəşə tutdu. Cavab dərhal verildi Azərbaycan Ordusu əks-hücum əməliyyatına başladı. 4 gün davam edən döyüşlərdə Azərbaycan Ordusu Ağdərə-Tərtər-Ağdam və Füzuli-Cəbrayıl istiqamətlərində düşmənin müdafiə xəttini yardı. Nəticədə Tərtər rayonunun Talış kəndi ətrafındakı yüksəkliklər, Seysulan məntəqəsi, Cəbrayıl rayonunun Lələ Təpə yüksəkliyi Füzuli-Cəbrayıl-Horadiz istiqamətinə nəzarət edən strateji nöqtə, ümumilikdə 2000 hektardan çox ərazi işğaldan azad edildi. Ən önəmlisi 1994-cü ildən bəri ilk dəfə torpaq geri alındı. Aprel döyüşləri psixoloji səddi qırdı “işğal olunmuş torpaqları yalnız danışıqlarla qaytarmaq olar” mifi dağıldı. Azərbaycan Ordusu göstərdi ki, hərbi yolla da nəticə mümkündür və bu nəticə xalqın birliyindən, Ali Baş Komandanın qətiyyətindən keçir.
Aprel döyüşləri dönüş nöqtəsi oldu. Birincisi, Azərbaycan cəmiyyəti öz ordusuna inamını tam bərpa etdi gənclər könüllü yazıldı, xalq bir yumruq kimi birləşdi. İkincisi, Ermənistan başa düşdü ki, status-kvo artıq qorunmur. Üçüncüsü, beynəlxalq ictimaiyyət gördü ki, Azərbaycanın səbrinin də həddi var.
2016-2020-ci illər arası dövr Aprel döyüşlərinin yaratdığı yeni reallığın möhkəmlənmə dövrü idi. Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Ordu daha da modernləşdi pilotsuz uçuş aparatları, yüksək dəqiqlikli silahlar, yeni taktika, Diplomatik müstəvidə Azərbaycan haqq işini daha sərt şəkildə irəli sürdü: “Bizim səbrimiz tükənməz deyil”, Dövlət iqtisadi inkişafı davam etdirdi neft-qaz layihələri, infrastruktur, sosial proqramlar çünki güclü arxa cəbhə olmadan qələbə olmur.
Ermənistan isə bu dövrü düzgün oxumadı. 2018-ci ildə hakimiyyət dəyişdi, amma siyasət dəyişmədi təxribatlar davam etdi 2020-ci ilin iyulunda Tovuz döyüşləri, sentyabrda isə növbəti genişmiqyaslı hücum. Amma bu dəfə Azərbaycan artıq Aprel təcrübəsinə malik idi.
Vətən müharibəsi Aprel döyüşlərinin məntiqi davamı idi. Apreldə alınan Lələ Təpə 2020-ci ildə Cəbrayılın, Füzulinin, Hadrutun, Şuşanın açarı oldu. Apreldə qazanılan döyüş təcrübəsi, ordunun özünəinamı, xalqın birliyi 44 günlük müharibənin təməlini qoydu.
Ali Baş Komandan İlham Əliyev bu illər ərzində dövləti bir yumruq kimi idarə etdi iqtisadiyyat gücləndi, ordu gücləndi, diplomatiya gücləndi. “Dəmir yumruq” ifadəsi 2020-ci ildə səsləndi, amma onun bünövrəsi məhz Aprel döyüşlərində qoyuldu. O günlərdə xalq gördü ki, rəhbərinin qətiyyəti, ordusunun peşəkarlığı, dövlətinin gücü birləşəndə nəticə olur.
Aprel döyüşləri sadəcə 4 günlük əməliyyat deyildi. Bu, işğalçıya “artıq olmaz” mesajı idi, xalqa “bacara bilərik” inamı idi, Vətən müharibəsinə gedən yolun başlanğıcı idi. Torpaqlarımızın azad olunması məhz həmin aprel günlərindən başladı ilk addım atıldı, ilk yüksəklik alındı, ilk psixoloji qələbə qazanıldı. Ondan sonrası bir yumruq kimi birləşmiş xalqın, dövlətin və Ali Baş Komandanın 2020-ci ildə tam zəfərə çevirdiyi yol idi.
Son illər şanlı döyüş yolu keçən Azərbaycan Silahlı Qüvvələri hazırda özünün ən qüdrətli mərhələsini yaşayır. Bu yolda mühüm yer tutan Aprel döyüşləri Vətən müharibəsindəki böyük Qələbənin müjdəçisi olan tarix kimi əbədiləşib.