Xəbərlər
Azərbaycan qadınının elmə yazdığı parlaq tarix
Nazimə Şamıyeva
YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri
Zərifə Əliyeva Azərbaycan tibb elminin tarixində yalnız böyük alim kimi deyil, həm də praktik səhiyyəyə mühüm töhfələr vermiş novator həkim kimi xüsusi yer tutur. Onun işləyib hazırladığı müalicə metodlarının bütün respublika üzrə tətbiq edilməsi isə bu böyük şəxsiyyətin elmi fəaliyyətinin real həyatda necə geniş əks-səda doğurduğunu göstərən ən parlaq nümunələrdən biridir.
Zərifə Əliyevanın elmi tədqiqatlarının əsas istiqamətlərindən biri sənaye sahəsində çalışan insanların göz sağlamlığının qorunması olmuşdur. Kimya, neft və digər ağır sənaye müəssisələrində işləyən insanların müxtəlif zərərli maddələrin təsirinə məruz qalması nəticəsində yaranan göz xəstəlikləri həmin dövrdə ciddi problem idi. Məhz bu sahədə apardığı məqsədyönlü araşdırmalar nəticəsində o, peşə ilə bağlı yaranan göz xəstəliklərinin diaqnostikası və müalicəsi üçün yeni, effektiv metodlar hazırlamışdır.
Onun təklif etdiyi müalicə üsulları yalnız nəzəri səviyyədə qalmamış, qısa müddətdə praktik səhiyyə sisteminə daxil edilərək geniş tətbiq olunmağa başlamışdır. Respublikanın müxtəlif şəhər və rayonlarında fəaliyyət göstərən xəstəxanalar, poliklinikalar və ixtisaslaşmış tibb müəssisələri Zərifə Əliyevanın metodlarından istifadə edərək minlərlə insanın sağlamlığının bərpasına nail olmuşdur. Bu isə onun elmi fəaliyyətinin birbaşa insan həyatına xidmət etdiyini açıq şəkildə nümayiş etdirirdi.
Zərifə Əliyevanın müalicə metodlarının geniş yayılmasının əsas səbəblərindən biri onların sadə, effektiv və praktik cəhətdən əlçatan olması idi. O, hər zaman çalışırdı ki, hazırladığı metodlar yalnız paytaxt səviyyəsində deyil, ən ucqar bölgələrdə belə tətbiq oluna bilsin. Bu yanaşma onun həkim kimi nə qədər humanist və uzaqgörən olduğunu bir daha təsdiqləyir.
Akademikin fəaliyyəti nəticəsində oftalmologiya sahəsində vahid yanaşma formalaşmağa başladı. Həkimlər onun elmi tövsiyələrinə əsaslanaraq xəstələrin müayinəsini və müalicəsini daha sistemli şəkildə həyata keçirirdilər. Bu isə səhiyyə sistemində keyfiyyətin yüksəlməsinə, diaqnostikanın dəqiqləşməsinə və müalicə nəticələrinin yaxşılaşmasına səbəb oldu.
Zərifə Əliyevanın müalicə metodları eyni zamanda profilaktik tədbirləri də əhatə edirdi. O, xəstəliklərin yaranmasının qarşısını almağın müalicədən daha vacib olduğunu vurğulayaraq, istehsalat müəssisələrində çalışan işçilər üçün xüsusi qoruyucu tədbirlərin tətbiqini təklif etmişdir. Bu yanaşma nəticəsində bir çox peşə xəstəliklərinin qarşısı alınmış, insanların sağlamlığı daha effektiv şəkildə qorunmuşdur.
Onun elmi irsi bu gün də yaşayır. Müasir Azərbaycan səhiyyəsində tətbiq olunan bir çox yanaşmaların əsasında məhz Zərifə Əliyevanın qoyduğu fundamental prinsiplər dayanır. Bu isə göstərir ki, onun fəaliyyəti yalnız öz dövrü ilə məhdudlaşmamış, gələcək nəsillər üçün də möhkəm bir elmi baza yaratmışdır.
Zərifə Əliyeva yalnız bir alim deyildi – o, insan sağlamlığını hər şeydən üstün tutan, elmini xalqına xidmətə yönəldən böyük bir şəxsiyyət idi. Onun müalicə metodlarının bütün respublika üzrə tətbiq edilməsi isə bu xidmətin miqyasını və əhəmiyyətini aydın şəkildə ortaya qoyur.
Bu gün də onun adı ehtiramla çəkilir, elmi irsi dərin hörmətlə öyrənilir. Zərifə Əliyevanın həyat və fəaliyyəti bir daha sübut edir ki, əsl alim yalnız kəşflər edən deyil, həmin kəşfləri insan həyatına tətbiq edərək cəmiyyətə fayda verən şəxsdir. Onun qoyduğu irs isə Azərbaycan tibb elminin qürur mənbəyi kimi daim yaşayacaqdır.