Xəbərlər
Azərbaycan–Ukrayna: münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələ
Əli Hüseynli
Milli Məclisin deputatı
2026-cı il aprelin 25-də Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin Azərbaycana rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələ kimi dəyərləndirilə bilər. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə keçirilən görüşlər və mətbuata verilən bəyanatlar göstərdi ki, Bakı və Kiyev dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda əməkdaşlığı daha praqmatik və çoxşaxəli əsasda genişləndirmək niyyətindədir.
Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında Azərbaycan ilə Ukrayna arasında strateji tərəfdaşlığın yeni konturlarını bəyan etmişdir. Dövlətimizin başçısı iki ölkə arasındakı əlaqələrin ənənəvi dostluq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərinə əsaslandığını vurğulayaraq, bu münasibətlərin hazırkı mərhələdə yeni məzmunla zənginləşdiyini qeyd etdi. Bu yanaşma, əslində, postsovet məkanında formalaşan yeni siyasi-iqtisadi konfiqurasiyalara uyğunlaşmanın ifadəsidir.
Prezident Zelenskinin səfəri bir daha göstərdi ki, Ukrayna üçün Azərbaycan yalnız enerji tərəfdaşı deyil, həm də nəqliyyat-logistika və regional təhlükəsizlik məsələlərində etibarlı tərəfdaşdır. Xüsusilə Orta Dəhliz (Transxəzər beynəlxalq nəqliyyat marşrutu) çərçivəsində əməkdaşlıq perspektivləri diqqət mərkəzində oldu. Bu marşrutun inkişafı Ukraynanın Avropa ilə Asiya arasında alternativ bağlantılar əldə etməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın enerji sahəsində artan rolu fonunda Ukraynanın bu istiqamətdə əməkdaşlığa xüsusi önəm verməsi təsadüfi deyil. Prezident İlham Əliyev bəyanatında Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfəni vurğulayaraq, bu istiqamətdə Ukrayna ilə əməkdaşlıq imkanlarının da mövcud olduğunu diqqətə çatdırdı.
Bu kontekstdə Azərbaycan qazının Avropa bazarına çıxarılması və enerji marşrutlarının şaxələndirilməsi məsələləri Kiyev üçün də strateji əhəmiyyət daşıyır. Ukraynanın enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və tranzit potensialının qorunması baxımından Bakı ilə əməkdaşlıq yeni imkanlar açır.
Xüsusilə qeyd etmək istərdim ki, görüş zamanı tərəflər beynəlxalq hüququn prinsiplərinə, xüsusilə dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə qarşılıqlı dəstək ifadə etdilər. Bu məqam Azərbaycan və Ukrayna arasında siyasi yaxınlığın əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın hər zaman Ukraynanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiyini bir daha bəyan etdi. Eyni zamanda, Ukrayna tərəfinin də Azərbaycanın suverenliyinə verdiyi dəstək münasibətlərin qarşılıqlı etimada əsaslandığını göstərir.
Səfər çərçivəsində humanitar sahədə əməkdaşlıq məsələləri də müzakirə olundu. Təhsil, mədəniyyət və bərpa-quruculuq layihələrində qarşılıqlı fəaliyyət imkanları genişdir. Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində həyata keçirdiyi bərpa layihələri Ukrayna üçün də maraq doğurur, çünki bu ölkə də müharibədən zərər görmüş ərazilərin yenidən qurulması prosesindədir.
İqtisadi əməkdaşlıq baxımından isə ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiya layihələrinin təşviqi və biznes əlaqələrinin genişləndirilməsi əsas prioritetlər kimi müəyyən edildi.
Ukrayna prezidentinin Azərbaycana səfəri yalnız ikitərəfli münasibətlər çərçivəsində deyil, daha geniş regional və qlobal kontekstdə də əhəmiyyətlidir. Belə ki, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni güc mərkəzlərinin formalaşması və nəqliyyat-enerji marşrutlarının yenidən qurulması fonunda Azərbaycan özünü etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edir. Bu baxımdan Bakı görüşü göstərdi ki, Azərbaycan balanslaşdırılmış xarici siyasət kursunu davam etdirərək müxtəlif regionlar arasında körpü rolunu daha da gücləndirir. Ukrayna ilə əməkdaşlığın inkişafı isə bu siyasətin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Beləliklə, Prezident Volodimir Zelenskinin Azərbaycana səfəri və Prezident İlham Əliyevin səfərin yekunlarına dair mətbuata verdiyi bəyanat bir daha təsdiq etdi ki, Azərbaycan–Ukrayna münasibətləri strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməkdədir. Enerji, nəqliyyat, siyasi dəstək və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsi hər iki ölkənin milli maraqlarına cavab verir. Mövcud geosiyasi reallıqlar fonunda bu əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli deyil, həm də regional sabitlik və iqtisadi inteqrasiya baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Qəbələ görüşü isə bu prosesin yeni mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər.