Xəbərlər
Müttəfiqliyin yeni mərhələsi
Təvəkkül Əliyev
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri
Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından beş il keçməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişaf yoluna yenidən nəzər salmağa imkan verir. 2021-ci il iyunun 15-də Şuşada atılan bu addım iki dövlət arasında əlaqələrin mahiyyətini daha da zənginləşdirdi. Sənəd münasibətləri strateji tərəfdaşlıq çərçivəsindən müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltdi. Bu hadisə təkcə diplomatik nailiyyət kimi deyil, həm də tarixi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. Şuşanın məhz imza məkanı seçilməsi sənədə əlavə rəmzi məna qazandırdı. Qarabağın mədəni mərkəzində qəbul edilən qərarlar gələcək əməkdaşlığın istiqamətlərini müəyyənləşdirdi. Bununla da iki qardaş ölkə yeni mərhələyə qədəm qoydu.
Bəyannamənin əsas xüsusiyyətlərindən biri əməkdaşlığın çoxşaxəli xarakter daşımasıdır. Sənəd siyasi münasibətlərdən iqtisadi tərəfdaşlığa qədər geniş sahələri əhatə edir. Xarici siyasətdə koordinasiyanın gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda enerji və nəqliyyat sahələrində ortaq fəaliyyət mexanizmləri müəyyənləşdirilib. Təhsil və mədəniyyət istiqamətləri də sənədin vacib hissələrindəndir. Bu yanaşma əlaqələrin yalnız bir sahə ilə məhdudlaşmamasını təmin edir. Nəticədə tərəfdaşlıq daha dayanıqlı əsaslar üzərində qurulur.
Prezident İlham Əliyev Şuşa Bəyannaməsinin tarixi köklərə söykəndiyini dəfələrlə vurğulayıb. Bu yanaşma sənədin ideoloji məzmununu daha aydın göstərir. Azərbaycan və Türkiyə xalqları uzun illərdir ortaq dəyərləri bölüşür. Hər iki ölkənin siyasi iradəsi bu birliyi daha da möhkəmləndirib. Qardaşlıq münasibətləri dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilib. Bəyannamə həmin münasibətlərin hüquqi ifadəsi kimi çıxış edir. Buna görə də sənəd cəmiyyətlər tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanıb.
IV abzas
Müdafiə və təhlükəsizlik məsələləri Şuşa Bəyannaməsində mühüm yer tutur. Tərəflər qarşılıqlı təhlükələrə qarşı birlikdə fəaliyyət göstərmək niyyətini ortaya qoyublar. Bu prinsip regional sabitliyin qorunmasına xidmət edir. Birgə hərbi təlimlər əməkdaşlığın praktiki tərəfini gücləndirir. Müdafiə sənayesi sahəsində həyata keçirilən layihələr də əhəmiyyətli nəticələr verir. Müasir texnologiyaların paylaşılması imkanları daha da artırır. Beləliklə, iki ölkənin müdafiə potensialı davamlı şəkildə inkişaf edir.
Şuşa Bəyannaməsi nəqliyyat və logistika layihələrinin əhəmiyyətini də ön plana çıxarır. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi xüsusi diqqət çəkir. Layihə Azərbaycanın Naxçıvanla bağlantısını genişləndirməyə xidmət edir. Eyni zamanda Türkiyə ilə əlaqələrin yeni imkanlarını yaradır. Orta Dəhlizin inkişafı beynəlxalq yükdaşımalar üçün əlavə üstünlüklər formalaşdırır. Region ölkələri arasında iqtisadi inteqrasiya imkanları genişlənir. Nəticədə Cənubi Qafqazın tranzit potensialı yüksəlir.
Beş il ərzində Şuşa Bəyannaməsinin praktiki nəticələri daha aydın görünməyə başlayıb. İki ölkə beynəlxalq platformalarda bir-birini ardıcıl şəkildə dəstəkləyir. Qarabağın bərpası prosesində Türkiyə şirkətlərinin fəallığı diqqət çəkir. Humanitar əlaqələr də yeni məzmun qazanır. Bütün bunlar sənədin real təsir gücünü nümayiş etdirir. Azərbaycan-Türkiyə münasibətləri region üçün nümunəvi əməkdaşlıq modeli olaraq qalır. Şuşa Bəyannaməsi isə bu modelin əsas dayaqlarından biri kimi tarixdə yerini qoruyur.