Xəbərlər
Həmrəylikdən sülhə: Bakıdan verilən mühüm mesajlar
İlqar İlyasov
Yeni Azərbaycan Partiyası Qaradağ rayon təşkilatının sədri
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Türk Dövlətləri Təşkilatının müsəlman dini idarə rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edərkən səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın regional və beynəlxalq müstəvidə həyata keçirdiyi siyasətin mühüm istiqamətlərini bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu.
Bakıda Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısının və böyük Azərbaycan mütəfəkkiri Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın eyni vaxtda keçirilməsi təsadüfi deyil. Bu iki tədbir mahiyyət etibarilə ortaq tarixi-mənəvi dəyərlərin, İslam həmrəyliyinin, Türk dünyasının birliyinin və xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Seyid Yəhya Bakuvinin zəngin irsinin müasir dövrdə yenidən diqqət mərkəzinə gətirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Nizami Gəncəvi, Xaqani Şirvani, İmadəddin Nəsimi, Seyid Yəhya Bakuvi, Şah İsmayıl Xətai və Məhəmməd Füzuli kimi böyük şəxsiyyətlərin yaratdığı mənəvi irs Azərbaycan xalqının dünya mədəniyyətinə bəxş etdiyi misilsiz töhfələrin ifadəsidir. Bu irs yalnız milli sərvət deyil, eyni zamanda İslam dünyasının və bəşəriyyətin ortaq mənəvi xəzinəsinin mühüm hissəsidir.
Bakıda müxtəlif türk dövlətlərinin, Qafqazın, Şimali Qafqazın və digər müsəlman ölkələrinin dini rəhbərlərinin bir araya gəlməsi Azərbaycanın Türk dünyası ilə Qafqaz arasında mühüm əlaqələndirici məkan kimi rolunu da nümayiş etdirir. Azərbaycan həm Türk dünyasının ayrılmaz hissəsi, həm də Qafqazın mühüm ölkəsi olaraq müxtəlif xalqları və mədəniyyətləri birləşdirən platformalardan birinə çevrilib.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğuladığı məsələlərdən biri də dini liderlərin sülh, əməkdaşlıq, əmin-amanlıq və qarşılıqlı anlaşma naminə məsuliyyətidir. Müasir dünyada dini liderlərin sözünün milyonlarla insan üçün mühüm mənəvi əhəmiyyət daşıdığı nəzərə alınarsa, onların sülh və həmrəylik çağırışları xüsusi önəm kəsb edir. Azərbaycan da İslam həmrəyliyinin yalnız sözlə deyil, əməli addımlarla möhkəmləndirilməsini öz siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim edir.
Azərbaycanın 30 illik işğala son qoyaraq ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsi də Prezidentin çıxışının əsas məqamlarından biri olub. Dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycan xalqı bir yumruq kimi birləşərək öz ərazi bütövlüyünü, suverenliyini, beynəlxalq hüququ və ədaləti bərpa edib. Bu fikirlər Azərbaycanın keçdiyi mürəkkəb tarixi yolun və xalq-dövlət birliyinin nəticələrinin ifadəsi kimi səslənib.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda bu gün həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri Azərbaycanın müharibədən sonrakı mərhələdə qarşıya qoyduğu əsas məqsədlərdən birinin azad edilmiş ərazilərin yenidən dirçəldilməsi olduğunu göstərir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərə səfər edəcək dini liderlərin Ağdam, Xankəndi, Xocalı və Şuşada həm işğalın ağır nəticələri, həm də aparılan bərpa prosesinin nəticələri ilə tanış olması bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ağdam məscidinin bu səfər proqramında xüsusi yer alması isə həm tarixi, həm də mənəvi baxımdan rəmzi məna daşıyır. İşğal illərində dağıdılmış dini və mədəni irsin vəziyyəti Qarabağda yaşanan faciənin miqyasını göstərən faktlardan biridir. Bu gün həmin ərazilərdə şəhərlər yenidən qurulur, yaşayış məntəqələri bərpa edilir, dini və tarixi-mədəni abidələrin qorunması istiqamətində işlər görülür.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında beynəlxalq təşkilatların mövqeyinə dair səsləndirdiyi sərt tənqidlər də diqqət çəkib. Dövlət başçısı xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün pozulduğu dövrdə beynəlxalq münasibətlər sistemində tətbiq edilən ikili standartları tənqid edib və Avropa institutlarının Azərbaycanla bağlı mövqeyini kəskin şəkildə qiymətləndirib. Bu fikirlər Azərbaycan rəhbərinin beynəlxalq münasibətlərdə ədalət və bərabər yanaşma prinsipinə dair mövqeyinin ifadəsi kimi səslənib.
Bu kontekstdə əsas mesaj ondan ibarətdir ki, müasir dünyada xalqlar və dövlətlər öz milli maraqlarını, suverenliyini və təhlükəsizliyini qorumaq üçün birlik və həmrəyliyə ehtiyac duyurlar. Prezidentin çıxışında da bu fikir xüsusi olaraq ön plana çəkilib: Türk dünyasını və Qafqaz bölgəsini sülh şəraitində saxlamaq, əldə olunmuş sülhü qorumaq üçün hər bir tərəf səylərini artırmalıdır.
Azərbaycanın təşəbbüsləri göstərir ki, Türk dünyasının və İslam aləminin müxtəlif platformalarda daha sıx əməkdaşlığı yalnız mədəni və dini əlaqələrin deyil, eyni zamanda sülh, qarşılıqlı hörmət və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsinə də xidmət edə bilər.
Prezident İlham Əliyevin Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin fəaliyyətinə verdiyi yüksək qiymət də görüşün mühüm məqamlarından biri olub. Dövlət başçısı Şeyxülislamı Azərbaycanda, Qafqazda, Türk dünyasında, İslam aləmində və beynəlxalq miqyasda böyük hörmətə malik şəxsiyyət kimi xarakterizə edib. Bu qiymət Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin və dini liderlərin regional və beynəlxalq dialoqda oynadığı rolun əhəmiyyətini bir daha göstərir.
Görüş zamanı səslənən fikirlərdən aydın görünür ki, Azərbaycanın yanaşmasında milli birlik, mənəvi dəyərlərə bağlılıq, suverenlik, sülh və qarşılıqlı hörmət bir-birini tamamlayan əsas prinsiplər kimi çıxış edir. Bu baxımdan Bakıda keçirilən dini liderlərin toplantısı və Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans yalnız ayrı-ayrı tədbirlər deyil, daha geniş mənada ortaq dəyərlər ətrafında həmrəyliyin nümayişidir.
Bu gün qarşısında mühüm çağırışlar dayanan Türk dünyasının və İslam coğrafiyasının sülhə, dialoqa və qarşılıqlı etimada daha böyük ehtiyacı var. Belə bir şəraitdə Azərbaycan öz tarixi, coğrafi və mənəvi mövqeyindən irəli gələn imkanları beynəlxalq əməkdaşlığın və regional sabitliyin möhkəmləndirilməsinə yönəldir.
Prezident İlham Əliyevin çıxışının mahiyyətini bir cümlə ilə ifadə etsək, əsas mesaj belədir: birlik gücdür, mənəvi həmrəylik isə sülhün və sabitliyin mühüm dayaqlarından biridir.
Azərbaycan xalqının tarixi təcrübəsi də göstərir ki, milli birlik və qətiyyət dövlətin ən böyük dayaqları sırasındadır. Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan quruculuq, Böyük Qayıdış prosesi, Türk dünyası və İslam ölkələri ilə inkişaf edən əlaqələr həmin dayaqlar üzərində formalaşan yeni mərhələnin göstəriciləridir.
Azərbaycanın qarşısında duran əsas hədəf əldə edilmiş nailiyyətləri qorumaq, sülhü möhkəmləndirmək, regional əməkdaşlığı genişləndirmək və gələcək nəsillərə təhlükəsiz, sabit və inkişaf edən bir ölkə miras qoymaqdır.
