Xəbərlər
Ortaq maraqlara əsaslanan Azərbaycan-Kamboca tərəfdaşlığı geniş inkişaf imkanlarına malikdir
Nurlan Həsənov
Milli Məclisin deputatı
Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri müxtəlif regionların ölkələri ilə qarşılıqlı faydalı əlaqələrin qurulması və tərəfdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsidir. Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Səfər çərçivəsində aparılan müzakirələr iki ölkə arasında siyasi münasibətlərin iqtisadi, humanitar və texnoloji əməkdaşlıqla zənginləşdirilməsinə marağı nümayiş etdirir. Tərəflərin müxtəlif sahələrdə mövcud imkanları nəzərdən keçirməsi əlaqələrin daha sistemli inkişafı üçün əlverişli zəmin yaradır.
Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanatda beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığın və qarşılıqlı dəstəyin ikitərəfli münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biri olduğu qeyd edilib. BMT, Qoşulmama Hərəkatı və Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə çərçivəsində qurulan əlaqələr ölkələrimizin beynəlxalq platformalarda fəal təmaslarına imkan yaradır. Dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə hörmət qarşılıqlı anlaşmanın möhkəmlənməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Parlamentlərarası əlaqələrin inkişafı və Azərbaycanın Cənub-Şərqi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlığının genişləndirilməsi də bu tərəfdaşlığın siyasi əsaslarını gücləndirəcəkdir.
İkitərəfli münasibətlərin növbəti mərhələsində iqtisadi əlaqələrin canlandırılması xüsusi önəm daşıyır. Birgə işçi qrupunun yaradılması və biznes forumunun keçirilməsi mövcud potensialın reallaşdırılması üçün yeni imkanlar yaradır. Sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin qurulması, bazarların öyrənilməsi və investisiya layihələrinin müəyyənləşdirilməsi iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə təkan verəcəkdir. Sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm və xidmət sahələrində qarşılıqlı maraqların araşdırılması ticarət əlaqələrinin şaxələndirilməsinə və biznes dairələri arasında uzunmüddətli tərəfdaşlığın formalaşmasına töhvə verəcək.
Müasir dövrdə dövlətlərarası əməkdaşlıq iqtisadi münasibətlərlə yanaşı, rəqəmsallaşma və innovativ idarəçilik kimi istiqamətləri də əhatə edir. Azərbaycanın rəqəmsal idarəçilik sahəsində təcrübəsinin, xüsusilə “ASAN xidmət” modelinin Kambocada maraq doğurması yeni əməkdaşlıq imkanlarının göstəricisidir. Dövlət xidmətlərinin əlçatanlığının artırılması, şəffaflığın gücləndirilməsi və vətəndaş məmnunluğunun təmin edilməsi sahəsində təcrübə mübadiləsi qarşılıqlı fayda verəcəkdir. Bununla yanaşı, təhsil əlaqələrinin bərpası, universitetlər arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi və tələbə mübadiləsinin təşviqi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanı möhkəmləndirərək münasibətlərin humanitar əsaslarını gücləndirir.
Səfər çərçivəsində mina təhlükəsi və təhlükəsizlik məsələlərinin müzakirəsi humanitar əməkdaşlığın vacibliyini bir daha ön plana çıxarır. Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində mina partlayışları nəticəsində 400-dən çox insanın həlak olması və ya xəsarət alması problemin ciddiliyinin göstəricisidir. Mina təhlükəsi mülki əhalinin həyatı üçün risk yaratmaqla yanaşı, bərpa-quruculuq işlərinə və keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışına da mane olur. Kambocanın bu sahədə topladığı təcrübə nəzərə alınmaqla, mütəxəssislərin hazırlanması, bilik və məlumat mübadiləsi, eləcə də maarifləndirmə tədbirləri üzrə əməkdaşlıq faydalı nəticələr verəcək. Belə təşəbbüslər humanitar təhlükəsizliyin gücləndirilməsinə və mina probleminin aradan qaldırılması istiqamətində səylərin birləşdirilməsinə xidmət edər.
Prezident İlham Əliyevin sülh və təhlükəsizliyin beynəlxalq hüquqa, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə əsaslanmalı olduğu barədə mövqeyi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlərə yanaşmasını nümayiş etdirir. Ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edən Azərbaycan hazırda azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işlərini davam etdirir və Böyük Qayıdış Proqramını həyata keçirir. Yaşayış məntəqələrinin yenidən qurulması, sosial infrastrukturun yaradılması, yeni iş yerlərinin açılması və insanların təhlükəsiz yaşayışının təmin edilməsi bu prosesin əsas istiqamətləridir. Bununla yanaşı, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması bölgənin davamlı inkişafı üçün vacib şərt olaraq qalır. Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, dayanıqlı sülh yalnız siyasi razılaşmalarla deyil, həm də müharibənin nəticələrinin aradan qaldırılması və normal həyat şəraitinin bərpası ilə möhkəmlənir.
Kambocanın Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında mövcud siyasi etimadın daha geniş əməkdaşlıq gündəliyinə çevrilməsi üçün əlverişli zəmin yaradıb. İqtisadi təşəbbüslərin konkret layihələrlə möhkəmləndirilməsi, biznes əlaqələrinin genişləndirilməsi, rəqəmsal idarəçilik və təhsil sahələrində təcrübə mübadiləsi, eləcə də mina təhlükəsi ilə mübarizə üzrə əməkdaşlıq münasibətlərin praktik məzmununu artıra bilər. Azərbaycan üçün Cənub-Şərqi Asiya ilə əlaqələrin inkişafı yeni tərəfdaşlıqların qurulması və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Əldə olunmuş razılaşmaların ardıcıl həyata keçirilməsi və qarşılıqlı maraqların konkret nəticələrlə möhkəmləndirilməsi Azərbaycan–Kamboca tərəfdaşlığının gələcək inkişafına mühüm töhfə verəcəkdir.