Xəbərlər
Vahid geyim tələbləri təhsildə intizamın və bərabərliyin təminatıdır
Fidan Hüseynova
YAP Quba rayon təşkilatının sədri
Təhsil cəmiyyətin gələcəyini müəyyənləşdirən, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında, vətəndaş məsuliyyətinin və sağlam dünyagörüşünün formalaşmasında mühüm rol oynayan strateji sahədir. Müasir dövrdə təhsil müəssisələrinin qarşısında dayanan əsas vəzifələrdən biri yalnız bilikli və savadlı gənclər yetişdirmək deyil, eyni zamanda intizamlı, məsuliyyətli, milli dəyərlərə bağlı və müstəqil düşünmə qabiliyyətinə malik şəxsiyyət formalaşdırmaqdır. Bu baxımdan dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilalanların və təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı müəyyən edilmiş tələblər məktəb mühitinin təşkili, vahid yanaşmanın formalaşdırılması və təhsil mədəniyyətinin gücləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri cənab İlham Əliyevin partiyanın VIII Qurultayında səsləndirdiyi fikirlər müasir dövrdə ideoloji təhlükəsizliyin, milli birliyin və təhsilin cəmiyyət həyatındakı rolunun nə qədər vacib olduğunu bir daha nümayiş etdirir. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, ideoloji təhlükəsizlik fiziki təhlükəsizlik qədər əhəmiyyətlidir. Xüsusilə informasiya texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi, sosial şəbəkələrin insanların dünyagörüşünə ciddi təsir göstərdiyi bir şəraitdə gənc nəslin milli maraqlara, sağlam düşüncəyə və vətənpərvərlik prinsiplərinə əsaslanan ruhda yetişdirilməsi mühüm vəzifədir.
Bu prosesdə məktəbin üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Məktəb yalnız bilik və bacarıqların aşılandığı məkan deyil, həm də davranış mədəniyyətinin, qarşılıqlı hörmətin, məsuliyyət hissinin və ictimai həyata münasibətin formalaşdığı sosial mühitdir. Məhz buna görə təhsil müəssisələrində müəyyən edilmiş daxili intizam qaydalarına riayət olunması və vahid yanaşmanın təmin edilməsi ümumi təhsil siyasətinin vacib istiqamətlərindən biri kimi dəyərləndirilməlidir.
Dövlət ümumi təhsil müəssisələrində şagirdlərin vahid məktəbli formasına riayət etməsi, ilk növbədə, təhsilalanlar arasında bərabər münasibətin formalaşmasına xidmət edir. Geyimdə vahid yanaşma şagirdlər arasında sosial-iqtisadi fərqlərin ön plana çıxmasının qarşısını almağa, ayrı-seçkilik risklərini azaltmağa və məktəbdə sağlam psixoloji mühitin möhkəmlənməsinə şərait yaradır.
Məktəbli forması şagirdlərdə kollektivə aidlik, həmrəylik və məsuliyyət hissini gücləndirir. Bu yanaşma uşaqlara məktəbin ümumi qaydalarına hörmət etməyi, fərdi seçimlərlə ictimai məsuliyyət arasında tarazlığı qorumağı öyrədir. Beləliklə, vahid forma yalnız xarici görünüş məsələsi deyil, həm də məktəb mədəniyyətinin, nizam-intizamın və sosial uyğunlaşmanın mühüm elementidir.
Təhsil müəssisələrində geyim qaydalarının tətbiqi, eyni zamanda, valideynlərin və məktəb kollektivinin üzərinə düşən məsuliyyəti də artırır. Qaydaların mahiyyətinin düzgün izah edilməsi, onların bütün şagirdlərə bərabər və ardıcıl şəkildə tətbiqi bu sahədə müsbət nəticələrin əldə olunmasına kömək edir.
əhsil mühitinin keyfiyyəti yalnız tədrisin məzmunu və müəllimin peşə hazırlığı ilə məhdudlaşmır. Müəllimin davranışı, ünsiyyət mədəniyyəti, şəxsi nümunəsi və xarici görünüşü də şagirdlərin tərbiyəsinə, məktəb mühitinə münasibətinə təsir göstərən amillərdəndir. Bu baxımdan dövlət ümumi təhsil müəssisələrində təhsilverənlərin geyimi ilə bağlı tələblərin müəyyənləşdirilməsi işgüzar münasibətlərin və peşəkar məktəb mədəniyyətinin formalaşmasına xidmət edir.
Müəllimin səliqəli, sadə və işgüzar üslubda geyinməsi onun peşəsinə, təhsil müəssisəsinə və pedaqoji fəaliyyətinə məsuliyyətli münasibətini ifadə edir. Eyni zamanda, belə yanaşma müəllimin şagirdlər üçün nümunə rolunu gücləndirir, məktəbdə qarşılıqlı hörmət və peşəkar ünsiyyət prinsiplərinin möhkəmlənməsinə töhfə verir.
Təhsilverənlər üçün vahid yanaşmaya əsaslanan geyim tələbləri məktəbdə təşkilati mədəniyyətin inkişafı, kollektiv həmrəyliyin güclənməsi və təhsil müəssisəsinin ictimai nüfuzunun qorunması baxımından da əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, geyim müəllimin gündəlik fəaliyyətinə mane olmamalı, rahatlıq və funksionallıq prinsipləri nəzərə alınmalıdır. Əsas məqsəd zahiri görünüşü ön plana çıxarmaq deyil, tədris prosesinə uyğun, səliqəli və peşəkar iş mühitini təmin etməkdir.
Təhsilalanlar və təhsilverənlər üçün müəyyən edilmiş geyim tələblərinin səmərəli tətbiqi bütün tərəflərin əməkdaşlığını tələb edir. Məktəb rəhbərliyi, müəllimlər və valideynlər qaydaların mahiyyətini düzgün anlamalı, onların tətbiqində ardıcıllıq və qarşılıqlı hörmət prinsiplərini əsas götürməlidirlər. Bu yanaşma məktəbdə intizamın inzibati tələb kimi deyil, ümumi məsuliyyət və sağlam təhsil mühitinin ayrılmaz hissəsi kimi qəbul edilməsinə şərait yaradır.
Nəticə etibarilə, dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimlə bağlı tələblər təhsilin keyfiyyətinə, məktəbdaxili nizam-intizama və sağlam sosial münasibətlərin formalaşmasına xidmət edən ümumi yanaşmanın tərkib hissəsidir. Bu tələblərin düzgün tətbiqi şagirdlərdə bərabərlik və aidlik hissini gücləndirir, müəllimlərin peşəkar nüfuzunu dəstəkləyir və məktəbin tərbiyəvi funksiyasını möhkəmləndirir.
Güclü dövlətin və sağlam cəmiyyətin təməli savadlı, vətənpərvər, məsuliyyətli və milli dəyərlərinə bağlı gənc nəslin yetişdirilməsindən keçir. Bu məqsədə nail olmaq üçün təhsil müəssisələrində vahid yanaşmanın, qarşılıqlı hörmətin, intizamın və peşəkar davranış mədəniyyətinin qorunması mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Vahid geyim tələbləri də məhz bu ümumi məqsədə xidmət edən, məktəbdə sağlam və nizamlı təhsil mühitinin formalaşmasına töhfə verən vasitələrdən biridir.