Xəbərlər
Sabitlik və tərəqqiyə xidmət edən tərəfdaşlıq
İsa Məmmədov
YAP Babək rayon təşkilatının sədri
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında etibarlı tərəfdaşlıq əlaqələrinin qurulması və davamlı inkişaf etdirilməsi böyük əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə ortaq tarixi köklərə, mədəni yaxınlığa və qarşılıqlı maraqlara malik ölkələr arasında əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi regional sabitliyin və inkişafın mühüm amillərindən biridir. Azərbaycan və Türkmənistan arasında formalaşmış münasibətlər də məhz qarşılıqlı hörmət, etimad və dostluq prinsiplərinə əsaslanır. Son illərdə iki ölkə arasında siyasi dialoqun intensivləşməsi, iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyin güclənməsi münasibətlərin strateji səviyyəyə yüksəldiyini nümayiş etdirir.
2026-cı il iyunun 22-də Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana dövlət səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında mühüm hadisə kimi tarixə düşdü. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan sənədlər və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin mətbuata bəyanatı gələcək əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyən edən mühüm siyasi mesajlarla yadda qaldı.
Prezident İlham Əliyev mətbuata bəyanatında Azərbaycan və Türkmənistan xalqlarının əsrlər boyu ortaq tarix, dil, mədəniyyət və mənəvi dəyərlər əsasında formalaşmış qardaşlıq münasibətlərinə diqqət çəkdi. Dövlət başçısı vurğuladı ki, xalqlar arasında mövcud olan bu yaxınlıq dövlətlərarası əlaqələrin də möhkəm təməl üzərində qurulmasına imkan yaradıb. Bu gün Azərbaycan və Türkmənistan arasında əməkdaşlıq siyasi, iqtisadi, humanitar, nəqliyyat, enerji və digər sahələrdə uğurla inkişaf edir.
Səfər zamanı keçirilən həm təkbətək, həm də nümayəndə heyətlərinin iştirakı ilə baş tutan görüşlərdə ikitərəfli münasibətlərin mövcud vəziyyəti və perspektivləri ətraflı şəkildə müzakirə olundu. Tərəflər siyasi əlaqələrin yüksək səviyyədə olmasını xüsusi vurğulayaraq qarşılıqlı fəaliyyətin daha da genişləndirilməsi üçün mövcud imkanları dəyərləndirdilər. Danışıqlar zamanı iqtisadiyyat, investisiyalar, sənaye əməkdaşlığı, kənd təsərrüfatı, logistika, nəqliyyat və humanitar sahələrdə yeni təşəbbüslər ətrafında fikir mübadiləsi aparıldı.
Səfərin ən mühüm nəticələrindən biri müxtəlif sahələri əhatə edən mühüm sənədlərin imzalanması oldu. Bu sənədlər ikitərəfli münasibətlərin hüquqi bazasını daha da gücləndirməklə yanaşı, gələcək əməkdaşlığın inkişafı üçün yeni imkanlar yaradır. Xüsusilə Azərbaycan Respublikası ilə Türkmənistan arasında imzalanmış Birgə Bəyanat strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Həmin sənəd tərəflərin qarşılıqlı dəstək və əməkdaşlığa sadiqliyini bir daha təsdiqləyir.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əldə olunan razılaşmalar da diqqətəlayiqdir. Azərbaycan və Türkmənistan Şərqlə Qərbi birləşdirən mühüm tranzit ölkələr kimi Avrasiya məkanında xüsusi rol oynayırlar. Xəzər dənizi üzərindən yükdaşımaların artırılması, liman infrastrukturlarının əlaqələndirilməsi və beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin imkanlarından daha səmərəli istifadə olunması regionun tranzit potensialını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bu baxımdan Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı ilə Türkmənbaşı Beynəlxalq Dəniz Limanı arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi Orta Dəhlizin inkişafına mühüm töhfə verə bilər.
Son illərdə qlobal ticarət marşrutlarının yenidən formalaşdığı bir dövrdə Azərbaycan və Türkmənistanın nəqliyyat sahəsində əməkdaşlığı daha da aktuallaşıb. Hər iki ölkə Avropa ilə Asiyanı birləşdirən alternativ və etibarlı tranzit marşrutlarının inkişafında maraqlıdır. Prezident İlham Əliyev də çıxışında vurğuladı ki, ölkələrimizin malik olduğu nəqliyyat infrastrukturu regional əməkdaşlığın genişlənməsi üçün geniş perspektivlər açır.
İqtisadi və ticarət əlaqələrinin inkişafı da danışıqların əsas mövzularından biri olub. Tərəflər qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması, biznes dairələri arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi və yeni investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi istiqamətində fikir birliyinə gəliblər. Azərbaycan və Türkmənistan iqtisadi potensial baxımından bir-birini tamamlayan ölkələrdir və bu imkanlardan daha səmərəli istifadə olunması hər iki dövlətin iqtisadi inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.
Enerji sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi diqqət mərkəzində olub. Xəzər hövzəsinin mühüm enerji istehsalçıları sırasında yer alan Azərbaycan və Türkmənistan regional enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayırlar. Hər iki ölkə enerji ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi, yeni ixrac marşrutlarının inkişafı və enerji bazarlarında sabitliyin qorunması istiqamətində ortaq maraqlara malikdir. Enerji sahəsində qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi və birgə layihələrin həyata keçirilməsi gələcək əməkdaşlığın perspektivli istiqamətlərindən biri hesab olunur.
Humanitar sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi də görüşlərin mühüm mövzularından olub. Təhsil, elm, mədəniyyət, gənclər siyasəti və idman sahələrində imzalanan sənədlər xalqlar arasında əlaqələrin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azərbaycan və Türkmənistan ortaq mədəni irsə malik xalqlar olaraq humanitar əlaqələrin inkişafını dövlətlərarası münasibətlərin vacib sütunlarından biri hesab edirlər.
Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlıq məsələləri də görüşlərdə geniş müzakirə olunub. Azərbaycan və Türkmənistan BMT, İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və digər beynəlxalq platformalarda bir-birinin mövqeyini dəstəkləyən ölkələr kimi çıxış edirlər. Bu qarşılıqlı dəstək beynəlxalq münasibətlər sistemində iki dövlət arasında formalaşmış yüksək siyasi etimadın göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyev Türk dünyasında inteqrasiya proseslərinin əhəmiyyətini də xüsusi vurğulayıb. Qeyd olunub ki, Azərbaycan və Türkmənistan türk dövlətləri arasında həmrəyliyin möhkəmləndirilməsi, ortaq layihələrin həyata keçirilməsi və qarşılıqlı əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində ardıcıl fəaliyyət göstərirlər. Türk xalqlarını birləşdirən ortaq tarix, dil və mədəniyyət gələcək əməkdaşlıq üçün möhkəm zəmin yaradır.
Müasir geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin inkişafı təkcə ikitərəfli əməkdaşlıq baxımından deyil, bütövlükdə Xəzər regionunda sabitliyin, təhlükəsizliyin və iqtisadi inkişafın təmin olunması baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. İki ölkə arasında formalaşmış etibarlı tərəfdaşlıq münasibətləri regional əməkdaşlığın genişlənməsinə və yeni iqtisadi imkanların yaranmasına şərait yaradır.
Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana dövlət səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan və Türkmənistan münasibətləri yüksələn xətt üzrə inkişaf edir və yeni məzmun qazanır. İmzalanan sənədlər, əldə olunan razılaşmalar və verilən siyasi mesajlar iki qardaş ölkənin gələcəkdə daha sıx əməkdaşlıq edəcəyindən xəbər verir. Qarşılıqlı etimada, dostluğa və strateji tərəfdaşlığa əsaslanan bu münasibətlər həm xalqlarımızın rifahına, həm də regionun davamlı inkişafına mühüm töhfələr verəcəkdir.